Samenvatting met aanvulling door de SPOTWATCH redactie van het artikel van Pieter Gordts, De Morgen, 29 september 2025
“Niet iedereen moet gescreend worden, maar als het gebeurt, dan liefst met 3D-technologie”
De wachttijden bij dermatologen swingen de pan uit. Wie zich wil laten controleren op huidkanker, moet vaak meer dan een halfjaar wachten. En dat terwijl de campagnes voor vroegtijdige opsporing van melanomen al jaren op volle toeren draaien. Dermatoloog Katrien Vossaert stelt zich luidop de vraag: hoe kunnen we het systeem efficiënter maken, zonder de veiligheid van de patiënt uit het oog te verliezen? Het antwoord lijkt steeds vaker te liggen in technologie – meer bepaald in 3D-bodymapping en artificiële intelligentie, zoals die vandaag gebruikt worden binnen het Vlaamse bedrijf SPOTWATCH.
“We willen de juiste mensen op het juiste moment zien”
“Ja, dermatologen zijn overbevraagd,” bevestigt Vossaert. “En dat is deels het gevolg van bewustmakingscampagnes die al 25 jaar benadrukken hoe belangrijk het is om melanomen tijdig op te sporen. Maar de keerzijde is dat ook mensen zonder verhoogd risico zich willen laten screenen – en die nemen plaats in van mensen met een écht huidprobleem.”
Vossaert wijst op twee grote frustraties in de dermatologische praktijk: enerzijds willen artsen de hoogrisicogroep – mensen met veel moedervlekken of een voorgeschiedenis van melanoom – beter opvolgen, maar daar ontbreekt het hen aan tijd en middelen voor. Anderzijds stromen de consultaties vol met mensen die statistisch gezien een laag risico lopen, en die er vooral willen zijn “voor de zekerheid”. En hoewel dat begrijpelijk is, zorgt het voor een overbelasting van het systeem.
“Mensen voelen zich geruster als een professional hen controleert. Ze aanvaarden moeilijk dat ze het zelf zouden moeten doen,” aldus Vossaert.
De rol van SPOTWATCH: technologische screening als filter
Om dat spanningsveld te overbruggen, richtte Vossaert samen met collega’s het bedrijf SPOTWATCH op. Daar wordt met een 3D-scanner gewerkt die in enkele seconden het volledige lichaam in beeld brengt. De technologie maakt 92 beelden van de huid, waarna een AI-algoritme de opvallendste vlekken aanduidt. Die worden nog eens extra gefotografeerd door een beeldtechnicus. Vervolgens analyseren dermatologen, op afstand, alle beelden en stellen een medisch verslag op.
“We hebben bewust gekozen om SPOTWATCH als apart bedrijf te structureren en de scanners op meerdere locaties in Vlaanderen te laten draaien,” vertelt Vossaert. “Zo blijft het financieel haalbaar én kunnen we de prijs voor patiënten op 98 euro houden. Zonder deze schaalvergroting zou de technologie onbetaalbaar zijn binnen één praktijk.”
De scan gebeurt zonder dat er een arts fysiek aanwezig is: een opgeleide beeldtechnicus begeleidt de patiënt. Indien er verdachte letsels worden gevonden, worden patiënten doorverwezen naar hun huisarts of dermatoloog via het verslag.
Lage drempel, hoge efficiëntie
Dat het systeem werkt, bewijzen de eerste resultaten. SPOTWATCH bundelde het screeningsresultaat van 3.228 patiënten in een wetenschappelijke paper. Daaruit blijkt:
63% van de patiënten kwam op eigen initiatief.
Meer dan 1.700 van hen behoorden niet tot een risicogroep.
Toch werd bij 10% van deze laagrisicopatiënten een verdacht vlekje gevonden.
En bij de helft daarvan bleek het om huidkanker te gaan, meestal een basaalcelcarcinoom.
“Het rendement is verrassend hoog,” zegt Vossaert. “Zelfs in de laagrisicogroep ontdekten we melanomen, zij het zelden. In de middengroep vonden we dubbel zoveel melanomen, namelijk 1,1%. In totaal stelden we 13 melanomen vast. Geen enorme aantallen, maar voldoende om dit model serieus te nemen en verder te onderzoeken.”
Geen massascreening, wel gerichte toegang
Hoewel de resultaten hoopgevend zijn, pleit Vossaert niet voor grootschalige screening van de hele bevolking. “Dat zou noch financieel, noch medisch verantwoord zijn. Maar voor mensen met een gemiddeld risico kan een screening via SPOTWATCH wél een zinnig alternatief zijn. Zeker als je bedenkt dat het klassieke systeem vandaag geen capaciteit meer heeft voor zulke patiënten.”
Vossaert schuift ook het debat rond terugbetaling naar voren. “We moeten durven bekijken of we voor bepaalde risicoprofielen – bijvoorbeeld mensen met een familiaal melanoom – 3D-beeldvorming deels kunnen terugbetalen. Dat zou de toegang vergroten én de druk op de dermatologen verlichten.”
Conclusie: technologie als hefboom, niet als vervanging
De boodschap van Vossaert is genuanceerd maar krachtig: “Niet iedereen moet onder een scanner. Maar als iemand zich tóch wil laten screenen, dan liever via een snelle, objectieve 3D-scan dan via een overbelaste consultatie bij de dermatoloog.”
SPOTWATCH bewijst dat technologie niet de vijand is van de klassieke geneeskunde, maar een bondgenoot. Door slim te filteren, beter te documenteren en sneller te signaleren, komt de juiste zorg weer terecht bij de juiste mensen – en dat is waar het uiteindelijk om draait.